Het leiderschap van Diego Simeone

Vandaag zag ik een prachtige persconferentie voorafgaand aan de Champions League wedstrijd tussen Barcelona en Atletico Madrid. Voor de liefhebbers: "Atletiiiiii!". Coach Diego Simeone en sterspeler Antoine Griezmann werden geïnterviewd. Het naderende vertrek van Griezmann kwam ter sprake. Simeone sprak lovende woorden over Griezmann. Een model prof en een vriend.

Andersom sprak Griezmann lovende woorden over zijn coach; dat hij veel aan hem had te danken. Simeone voegde nog wel even toe dat als Griezmann morgen niet hard zou werken, dat hij hem dan gewoon zou wisselen. En dat hij dat als coach gewoon even moest zeggen van zichzelf. Griezmann kneep onder de tafel zelfs even in de hand van de coach na die opmerking. Op het eerste gezicht leek dit een hartelijk interview, en zou je als cynicus zelfs kunnen zeggen dat het misschien een beetje gespeeld was. Ik denk dat het echt was.

Meer dan 10 jaar geleden ben ik bij een thuiswedstrijd van Atletico Madrid geweest. Stoeltjes ter hoogte van de middellijn voor een paar tientjes – serieus. Dat was nog in het oude stadion – het legendarische Estadio Vicente Calderon. Midden in een woonwijk. Ze zeggen dat Real Madrid de club van de elite en van de toeristen is, en dat Atletico de club van het volk is. Dit is hoe dat eruit zag: twee uur voor de wedstrijd werd er overal rondom het stadion gezongen. Echt gezongen. Dus geen hooligans die intimiderend rondliepen en leuzen scandeerden, maar groepjes mensen die liedjes zongen, soms met een gitaar erbij. Het enige eten dat er te krijgen was, waren harde stokbroodjes met ham erop, verpakt in aluminiumfolie. In het stadion werd fanatiek gejuicht, ook op de tribunes waar niet de harde kern zat. De harde kern stond de hele wedstrijd achter het doel, maar was eigenlijk niet te zien doordat er negentig minuten lang met vlaggen en spandoeken werd gewapperd – het was eigenlijk een kolkende massa, en ik vraag me tot op de dag van vandaag af of die gasten ook maar één pass van die wedstrijd hebben gezien. In de rust gingen de vier bloedfanatieke fans op de rij voor mij even zitten, aten een stokbroodje met iberico ham, en rookten een sigaretje. Ze deden daar precies 15 minuten over. Daarna gingen ze weer staan om hun team aan te moedigen.

De wedstrijd zelf was een lastige. De teams leken aan elkaar gewaagd, en de wedstrijd kende niet veel kansen. Maar toen ik wat beter keek, viel me op dat de tegenstander zichzelf steeds vastliep op de spelers van Atletico. Alsof ze tegen een onzichtbare muur aanliepen. Vervolgens ging Atletico gecontroleerd naar voren, zonder risico te nemen. Al met al was het een vermakelijke wedstrijd.

Het hoogtepunt van de wedstrijd zat hem voor mij echter in een voorval langs de zijlijn. Bij een 1-1 stand met nog 20 minuten te spelen, kwam de coach van Atletico opeens uit zijn dug-out; de Argentijn Diego Simeone was al coach van Atletico zolang als ik me kan herinneren. Als speler stond hij bekend als één van de eerste box-to-box spelers. Dat wil zoveel zeggen als: de wedstrijd begint, hij rent van het 16-metergebied (the box) aan de ene kant van het veld naar het 16-metergebied aan de andere kant van het veld en weer terug, en heen en terug, etcetera, totdat de scheidsrechter de wedstrijd weer beëindigt. Er waren in die tijd weinig spelers die 90 minuten box-to-box konden, maar Simeone was er zo eentje. Als coach stond hij ook bekend om zijn fanatisme, en om zijn volledig zwarte outfit met koltruitje. Dat was hip toen hij daarmee begon. Op een gegeven moment was dat niet meer hip, maar droeg hij het nog steeds, en nu is het opnieuw hip, en draagt hij ook nu nog een zwarte col onder een zwart jasje op een zwarte broek. Met zwarte schoenen eronder.

Terug naar de 70e minuut met 1-1 op het scorebord. Het stadion leek een beetje in te kakken, Atleti had meer moeite om in de buurt van de goal van de tegenstander te komen, en de wedstrijd dreigde in een gelijkspel te eindigen. Simeone sprong uit zijn dug-out, rende naar de middellijn en begon met beide armen driftig te gebaren naar het vak met de fanatieke aanhang. Direct daarna draaide hij zich om, en sprintte de andere kant uit, en deed hetzelfde richting de andere kant van het stadion. Alle fans veerden op en een orkaan van geluid knalde weer van de tribunes. Het team op het veld reageerde hierop, drukte de tegenstander naar achteren, en scoorde vervolgens de 2-1. Het stadion ontplofte. Uiteindelijk hield Atleti de 3 punten in Madrid. Niet gek voor een doordeweekse dag.

“Simeone voegde nog wel even toe dat als Griezmann morgen niet hard zou werken, dat hij hem dan gewoon zou wisselen.”

Vorig jaar sprak ik een keer met collega's over leiderschap, en over welke voetbaltrainer je zou willen hebben als je profvoetballer was. The usual suspects kwamen langs (Van Gaal, Slot, Mourinho, Ancelotti, Guardiola) en opeens noemde ik spontaan Simeone, mede vanwege dit voorval. Ik heb het toen, geloof ik, verwoord als: "Voor zo'n trainer zou ik nog dwars door een muur lopen". Mijn collega's waren verbaasd, en vroegen me waarom. Ik heb ze toen deze anekdote uit Madrid verteld. maar er is meer.

Simeone is al meer dan 15 jaar coach, in hetzelfde zwarte pak, met col, bij een club die altijd meedraait in de top van Spanje en in de Champions League. En dat is heel bijzonder, temeer omdat tegenwoordig trainers makkelijker dan ooit worden ontslagen. Atletico Madrid heeft nooit echt grote vedetten, maar het is wel altijd een hecht team. Dat is ook wat me opviel aan die ene wedstrijd die ik live zag; het was een ware vechtmachine, zowel verdedigend als aanvallend. Het lijkt me als tegenstander dodelijk vermoeiend om daar tegen te moeten spelen. Vechten voor elke bal, knokken voor elke meter terreinwinst. Alle spelers van Atleti waren op elk moment scherp. En daarom vond ik die opmerking van Simeone ook zo mooi: "Als je niet hard werkt, wissel ik je". Bij Simeone is het altijd heel duidelijk geweest wat hij al meer dan 15 jaar van zijn mensen verwacht: absolute inzet. Hij selecteert je, dus dat betekent dat hij het in je ziet zitten. Het enige dat hij dan nog verwacht, is inzet. En wat geeft hij daarvoor terug? Absolute loyaliteit.

Griezmann verwisselde een paar jaar geleden Atletico Madrid voor Barcelona. Nogal een gevoelige overstap in Spanje. Het bleek geen gelukkige huwelijk, en Griezmann keerde terug bij Atleti. Bij Simeone. Er werden door Simeone weinig woorden aan vuil gemaakt, en Griezmann en hij gingen door waar ze gebleven waren; samen wedstrijden winnen. En dan nu deze persconferentie.

Ik hoorde ooit een oud-prof vertellen over zijn tijd onder trainer Simon Kistenmaker. Een zogenaamde prestatietrainer. Er is zelfs een boek geschreven over deze legendarische culttrainer: "De Kist". Is een aanrader. Deze oud-prof vertelde me: "Die Simon Kistemaker, die maakte ons elke week helemaal gek. En wij gingen als de brandweer!". Ik heb ooit een jeugdtrainer gehad die ook alleen maar trainde en selecteerde op inzet. Trainer Karel. Ik ging elke week door het vuur voor hem.

“Hij laat al 15 jaar lang degelijke spelers boven zichzelf uitstijgen.”

En daarom is Simeone een geweldige leider. Hij laat al 15 jaar lang degelijke spelers boven zichzelf uitstijgen. En dat is precies wat de hoofdtaak van een leider is; het maximale uit zijn of haar mensen halen, in het teken van de missie.